Πηγή: https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/bioe.2025.0014

Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα δείχνει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τον τρόπο με τον οποίο φυτικά εκχυλίσματα επηρεάζουν όχι μόνο βιοχημικούς δείκτες, αλλά και πιο σύνθετες λειτουργικές παραμέτρους του οργανισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, μια ενδιαφέρουσα πιλοτική μελέτη εξέτασε την επίδραση της ερυθράς χρωστικής του κράταιγου (hawthorn red pigment – HRP) στην ηλεκτρική δραστηριότητα των καναλιών (μεσημβρινών) σε ανθρώπους, σε βάθος χρόνου.

Ο κράταιγος είναι γνωστός εδώ και αιώνες ως φυτό με καρδιοπροστατευτική δράση. Η σύγχρονη φυτοχημεία έχει δείξει ότι περιέχει ισχυρά πολυφαινολικά σύμπλοκα με αντιοξειδωτικές και αγγειοδραστικές ιδιότητες. Στη συγκεκριμένη μελέτη, η HRP χαρακτηρίστηκε εργαστηριακά με φασματοσκοπία υπεριώδους–ορατού φωτός, παρουσιάζοντας χαρακτηριστική απορρόφηση στα 280 nm, ενώ το μέσο μέγεθος των σωματιδίων της ήταν περίπου 137 nm, δηλαδή σε κλίμακα που διευκολύνει τη βιοδιαθεσιμότητα.

Οι εθελοντές κατανάλωναν καθημερινά διάλυμα κράταιγου επί 90 ημέρες, και η επιφανειακή ηλεκτρική τάση των καναλιών μετριόταν σε σταθερές πρωινές ώρες. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Το κανάλι του πι-σπλήνα παρουσίασε τη μεγαλύτερη και ταχύτερη αποσυμπίεση, με σημαντική μεταβολή ήδη από την πρώτη εβδομάδα. Παράλληλα, το κανάλι της σιν-καρδιάς εμφάνισε τη μεγαλύτερη αύξηση τάσης σε ορισμένα χρονικά σημεία, ενώ το κανάλι του σινμπαο-περικαρδίου έδειξε σταθερή μείωση, κάτι που μπορεί να ερμηνευθεί ως μείωση εσωτερικής «πίεσης» ή φορτίου.

Σε επίπεδο Ασιατικής Ιατρικής, τα ευρήματα αυτά δεν είναι τυχαία. Ο κράταιγος παραδοσιακά συνδέεται με την ενίσχυση της σπλήνας, την υποστήριξη της καρδιάς και την εξομάλυνση της κυκλοφορίας. Το γεγονός ότι η πιο σταθερή και πρώιμη βελτίωση καταγράφηκε στο κανάλι της σπλήνας εντός 28 ημερών, ευθυγραμμίζεται με τη μακροχρόνια κλινική εμπειρία και τη θεωρητική βάση της παραδοσιακής χρήσης του φυτού.

Το σημαντικό εδώ δεν είναι μια «ενεργειακή» ερμηνεία αποκομμένη από τη βιολογία, αλλά η πιθανότητα ότι τέτοια φυτικά σύμπλοκα δρουν πολυεπίπεδα: μέσω αντιοξειδωτικής δράσης, αγγειακής ρύθμισης, νευροφυτικής ισορροπίας και τελικά μέσω μετρήσιμων ηλεκτροφυσιολογικών μεταβολών. Η μελέτη είναι μικρής κλίμακας και σαφώς χρειάζεται επιβεβαίωση με μεγαλύτερα δείγματα και αυστηρότερο σχεδιασμό, ωστόσο ανοίγει ένα ενδιαφέρον πεδίο διαλόγου μεταξύ σύγχρονης έρευνας και παραδοσιακών θεραπευτικών συστημάτων.

Σε μια εποχή όπου η καρδιαγγειακή επιβάρυνση και το χρόνιο στρες αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα, η συστηματική, τεκμηριωμένη χρήση φυτών όπως ο κράταιγος υπενθυμίζει ότι η πρόληψη και η ρύθμιση δεν είναι πάντα θέμα έντονων παρεμβάσεων, αλλά συχνά αποτέλεσμα σταθερών, ήπιων και μακροχρόνιων επιλογών.

DR. IOANNIS DIMITRIOU MD MLCOM PT CCH MSC PHD TCM MSC MHP MIP

Πηγή: Carter S. et al., Impact of dietary cholesterol from eggs and saturated fat on LDL cholesterol levels: a randomized cross-over study, The American Journal of Clinical Nutrition, 2025.
DOI: 10.1016/j.ajcnut.2025.05.001

Πηγή: Liu T. et al., Application of Traditional Chinese Medicine as Skin Depigmentation Agents, Heliyon, Volume 8, Issue 12, December 2022, e12571.
https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e12571

Οι κηλίδες και οι δυσχρωμίες του δέρματος αποτελούν ένα συχνό αισθητικό πρόβλημα, ιδιαίτερα με την πάροδο της ηλικίας ή μετά από χρόνια έκθεση στον ήλιο. Η αυξημένη παραγωγή ή ανομοιόμορφη κατανομή της μελανίνης οδηγεί στη δημιουργία κηλίδων ηλικίας (age spots), φακίδων (freckles) ή μελάσματος (πανάδες), ενώ η οξείδωση και η φωτογήρανση επιδεινώνουν την εικόνα του δέρματος.
Η σύγχρονη δερματολογία προσφέρει χημικά peelings, laser και τοπικούς αποχρωματιστικούς παράγοντες, ωστόσο αρκετά από αυτά τα σκευάσματα ενδέχεται να προκαλέσουν ερεθισμούς ή να έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα.

Η Ασιατική Ιατρική (ΑΙ), αξιοποιώντας τη φαρμακογνωσία και την αντιοξειδωτική δράση των φυτών, έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιάδες χρόνια για τη ρύθμιση της μελανίνης και τη βελτίωση της φωτεινότητας του δέρματος. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Heliyon (2022) αξιολόγησε δέκα βότανα της ΑΙ ως φυσικούς αναστολείς της τυροσινάσης, του ενζύμου που ελέγχει την παραγωγή της μελανίνης.

Η έρευνα ανέδειξε ότι τα εκχυλίσματα από:

• Morus alba (μουριά),

• Bletilla striata (μπλετίλλα), και

• Paeonia lactiflora (λευκή παιώνια)

παρουσίασαν την ισχυρότερη αναστολή της ανθρώπινης τυροσινάσης (άνω του 90%), ενώ η μουριά μείωσε σημαντικά την παραγωγή μελανίνης σε κύτταρα μελανοκυττάρων. Τα φυτά Rosa rugosa, Centella asiatica και Cynanchum atratum παρουσίασαν επίσης μέτρια δράση, ενώ η Glycyrrhiza uralensis (γλυκύρριζα) και η Rhus chinensis ξεχώρισαν για την αντιοξειδωτική τους ικανότητα.

Οι συγγραφείς τόνισαν ότι η αναστολή της τυροσινάσης, σε συνδυασμό με την αντιοξειδωτική δράση των φυτικών φλαβονοειδών, προσφέρει φυσική και ασφαλή προσέγγιση για τη μείωση των κηλίδων και την επιβράδυνση της φωτογήρανσης.
Τα αποτελέσματα δείχνουν επαλήθευση της παραδοσιακής χρήσης αυτών των βοτάνων για τον αποχρωματισμό και την εξισορρόπηση του χρώματος του δέρματος, ενώ ενισχύουν τη σύγχρονη εφαρμογή τους σε καλλυντικά serum, κρέμες και μάσκες προσώπου.

Στην κλινική πράξη της ΑΙ, τα βότανα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά ή εξωτερικά ως τοπικά εκχυλίσματα, καθώς και εσωτερικά μέσω σύνθετων συνταγών, ανάλογα με τη διάγνωση και το πρότυπο του ασθενούς (π.χ. στάση σουέ-αίματος, ανεπάρκεια γιν ή υπερβολή γιανγκ του γκαν-ήπατος).

Η ερευνητική τεκμηρίωση επιβεβαιώνει ότι η ΑΙ δεν περιορίζεται μόνο σε ενεργειακές έννοιες, αλλά και σε πραγματικά βιοχημικά αποτελέσματα, ανοίγοντας νέους δρόμους για φυσική φροντίδα και αντιγήρανση του δέρματος.

DR. IOANNIS DIMITRIOU MD MLCOM PT CCH MSC PHD TCM MSC MHP MIP

Το άγουρο νεράντζι το έχουμε συνηθίσει όλοι ως γλυκό του κουταλιού. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί ως θεραπευτικό βότανο;

Η Ασιατική Ιατρική (ΑΙ) θυμίζοντας μας τη χρήση των βοτάνων που χρησιμοποίησαν οι πρόγονοι μας, αναφέρει πως το άγουρο νεράντζι ενυδατώνει και προωθεί το έντερο. Η γεύση στου άγουρου νεραντζιού είναι πικρή και πικάντικη ενώ θερμοκρασιακά είναι ελαφρώς κρύο. Το άγουρο νεράντζι επηρεάζει τα κανάλια του ντατσάνγκ-παχέος εντέρου, του πι-σπληνός και βέι-στομάχου. Όταν υπάρχει στάσιμη τσι-ενέργεια, ως γνωστό η δυσκοιλιότητα πολλές φορές προκαλείται από στάσιμη τσι-ενέργεια, το άγουρο νεράντζι βοηθάει στην κινητοποίηση της. Επίσης μεταβολίζει τα άχρηστα υλικά του σώματος όπως το ταν-φλέγμα και η σι-υγρασία. Οι τοξίνες  που δημιουργούνται από τη μειωμένη κίνηση του εντερικού περιεχομένου στη δυσκοιλιότητα, θεωρούνται εσωτερικό φλέγμα-υγρασίατο και είναι ενδιαφέρον ότι εμφανίζονται στη γλώσσα ως παχύ επίχρισμα. Άλλη μία χρήση του άγουρου νεραντζιού είναι στην αντιμετώπιση του μετεωρισμού. Η δυσκοιλιότητα πολλές φορές δημιουργεί μετεωρισμό λόγω του ότι ο αέρας, που μεταξύ άλλων είναι και ως τσι-ενέργεια, παγιδεύεται από τη στάση του εντερικού περιεχομένου με αποτέλεσμα η κοιλιά να φουσκώνει σαν μπαλόνι.

Εκτός από τη δυσκοιλιότητα, όταν χρησιμοποιηθεί μαζί με τονωτικά βότανα, το άγουρο νεράντζι βοηθάει την ανόρθωση της τσι-ενέργειας και για αυτό δίδεται για προβλήματα όπως υπόταση, πρόπτωση μήτρας ή πρωκτού.

Συνήθως χρησιμοποιούνται 3-9 γραμμάρια τα οποία βράζονται σε νερό για περίπου 5 λεπτά, για μερικές ημέρες. Σε περίπτωση εγκυμοσύνης απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, διότι το άγουρο νεράντζι μπορεί να έχει τερατογόνο επίδραση, ειδικά στην πρώτη περίοδο της εγκυμοσύνης. Για αυτό αν χρησιμοποιηθεί, καλύτερα να γίνει στην τρίτη περίοδο της εγκυμοσύνης. Επιπρόσθετα, δεν συστήνεται η χρήση σε περιπτώσεις υπολειτουργίας του πεπτικού συστήματος όπως στην ανεπάρκεια του πι-σπληνός. Σύμφωνα με τη συμβατική ιατρική το άγουρο νεράντζι έχει αντιαλλεργική, καρδιοτονωτική και υπερτασική δράση. Για αυτό το λόγο και σε περιπτώσεις χρήσης από υπερτασικούς ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθείται η αρτηριακή πίεση.

Λίγες εβδομάς πριν, στο μέσο του Ιουνίου ήταν η εποχή συγκομιδής του νεραντζιού. Το νεράντζι πρέπει να πλυθεί, να κοπεί στη μέση ή στα τέσσερα εάν είναι σχετικά μεγάλο και να αφεθεί να ξεραθεί για περίπου δύο ημέρες, όπως φαίνεται και παρακάτω στις φωτογραφίες.

DR. IOANNIS DIMITRIOU MD MLCOM PT CCH MSC PHD TCM MSC MHP MIP